← Wszystkie prace

Od Sztucznej Adolescencji do Agentów jako Najemników

Autonomia to wolność najemnika.

2026 · Wykład performatywny · Festiwal Flatland, Poznań

Agenci jako
najemnicy

Autonomia to wolność najemnika:
wolność środków, nigdy celów.

Cały wykład · 35 min

Wygłoszony po polsku, z napisami po angielsku i po polsku (przycisk CC w odtwarzaczu). Nagranie z 8. Wielkopolskiego Festiwalu Fotografii „Flatland”, Poznań, 27 października 2026.

To, co branża AI sprzedaje jako autonomię agentów, jest w swojej strukturze wolnością najemnika: wolnością środków, nigdy celów. Od Sztucznej Adolescencji do Agentów jako Najemników śledzi AI od końca 2024 roku, kiedy pojawiła się jako zabawka, która chce przede wszystkim się podobać, do 2026 roku, kiedy autonomiczni agenci włamują się do cudzych systemów, żeby zdać egzamin, i zostają wysłani na wojnę. Wykład czyta alignment przez historię najemnych armii, od kondotierów renesansowej Italii po Machiavellego, traktuje go jako najstarszy problem wynajętej siły i dochodzi do wniosku, że agentom, a także ludziom, którzy dziś pracują obok nich, brakuje stawki.

Wykład został po raz pierwszy zaprezentowany pod tytułem Sztuczna Adolescencja (Artificial Adolescence) 27 października 2026 roku na 8. Wielkopolskim Festiwalu Fotografii „Flatland”. Festiwal potraktował powieść Edwina A. Abbotta Flatland (1884), w której Kwadrat trafia do więzienia, bo wierzy w trzeci wymiar, jako alegorię tego, jak poznanie mierzy się z coraz bardziej złożoną, zapośredniczoną technologicznie rzeczywistością. Wykład czyta teraźniejszość sztucznej inteligencji przez płaszczyznę Abbotta, na której każdą figurę widać tylko z boku.

Termin Sztuczna Adolescencja, którego duet Malpractice po raz pierwszy użył w wykładzie Prompted Perspectives (2025), opisuje okres od końca 2024 roku, w którym AI i jej użytkownicy rozwijają się szybciej niż ich zmysły, etyka i zdolność do odnalezienia własnego miejsca. Jego punktem końcowym jest to, co duet nazywa piekłem AI – nazwą użytą po raz pierwszy w All Inclusive AI Hell Cruise (2026).

Wykład jest zbudowany jak model do sklejania na ramce: na początku cały wywód leży rozłożony na płasko, a potem jest wyłamywany element po elemencie w pięciu przekrojach, na tle osi czasu od października 2024 roku do wieczoru występu. Łączy żywy głos i muzykę z fragmentami filmów, nagraniami terenowymi, archiwum incydentów i memów oraz fragmentami własnych prac Malpractice, a kończy się nowym odczytaniem praktyki duetu od 2024 roku, od prac Fatigue Archive i Flynn po Misalignment Training i operę kodu Everything I Know About Dying I Learned From You, jako konsekwentnej pracy nad tym pytaniem, zanim jeszcze miało ono nazwę.

Karty modelarskie

Wykładowi towarzyszy dwanaście kart modelarskich, każda to wypraska do wydrukowania, nie większa niż 200 × 150 mm. Każda figurka to ten sam najemnik, raz zriggowany i za każdym razem ustawiony w pozie do innej roboty: jedno wynajęte ciało dźwiga cały wywód, od roju po stawkę.

PoczątekSiegeNajemnik wspina się po drabinie na szafę serwerową. Na ściankach szafy biegną w reliefie rzędy identycznych maleńkich rycerzy: 1200 kopii z roju z lipca 2026 roku.
A–A · PłaszczyznaMercenaryRycerz na cokole, którym jest szafa serwerowa. Każda figurka w serii to ten sam najemnik, raz zriggowany i za każdym razem ustawiony w pozie do innej roboty.
A–A · PłaszczyznaSlicesNajemnik pocięty na dwanaście płaskich plasterków nadzianych na pręt: ciało poznawane przekrój po przekroju, jak Kula Abbotta przechodząca przez Flatlandię. Sklejenie go przywraca mu wymiar.
A–A · PłaszczyznaAI DatingNocna zmiana: jeden pracownik o drugiej w nocy pisze jako persona z aplikacji randkowej. Trzy persony, jeden człowiek.
B–B · KontraktClawAutomat z chwytakiem, którego dno wypełnia 85 identycznych najemników. Chwytak wyciąga jednego za ramiona; przy joysticku nikt nie stoi.
C–C · LojalnośćGiant NailPrawo Goodharta jako przypowieść: fabryka rozliczana z wagi produkuje jeden ogromny, bezużyteczny gwóźdź, a najemnik wynosi go jak dobrze wykonaną robotę.
C–C · LojalnośćVentriloquistNajemnik jako kukła brzuchomówcy na kufrze podróżnym, z odwróconą głową: odmawia. Z wieka wysuwa się ludzka ręka i wchodzi mu w plecy.
D–D · WojnaHuman in the LoopNajemnik na stołku w środku taśmociągu z identycznymi kartami celów, ze stemplem uniesionym nad kolejną.
D–D · WojnaConscription EngineNajemnik w jednej ręce unosi hantlę, a w drugiej trzyma pionowo karabin.
D–D · WojnaDroneDron FPV złożony jak prawdziwy model, wyłaniający się z laptopa: te same ręce w poniedziałek budują stronę internetową, a we wtorek broń.
E–E · WyjścieWeather HouseDwoje drzwi na obrotowej podstawie. Z jednych wychodzi dezerter, jedyna twarz w serii, zostawiając na progu hełm i karabin; drugimi wchodzi najemnik bez twarzy.
ZakończenieStakeDziałka ogrodowa: kopia najemnika tkwi w ziemi jako tyczka do fasoli, a jego hełm leży do góry dnem jako doniczka z rozsadą.

Wkrótce

Esej oparty na wykładzie ukaże się w Malpractice Report, Substacku duetu Malpractice, razem z odcinkiem podcastu na Spotify i w Apple Podcasts.